Kattenmanieren 6-2025: Als je kat vermist is

Berichtjes op social media die de vermissing melden van een oudere kat, krijgen vaak een reactie ‘dat het dier waarschijnlijk is weggelopen om te sterven omdat het zijn tijd was.’ Alles in mij schreeuwt dan: “Blijf zoeken!”

Zoek binnen, buiten en – als de kat pas kort vermist is – vooral in de directe omgeving. Er kan tijdens de dagelijkse patrouille van je kat iets gebeurd zijn waardoor hij niet thuiskwam, maar nog wel in leven is. Misschien is hij ergens van geschrokken en zit hij vlakbij huis in het gemeentegroen verstopt. Mogelijk is hij zo bang dat hij niet durft te reageren op jouw stem, maar er kan ook sprake zijn van een ernstige situatie. Maar de veronderstelling dat een kat wegloopt om zijn baasje leed te besparen, is in mijn ogen een hardnekkige misvatting. Dat taboe geldt ook voor het sprookje dat katten altijd alleen willen zijn als ze sterven. Ze zouden dan een afgelegen plekje opzoeken, stoppen met eten en drinken en snel wegglijden. Vaak gaan katten helemaal niet zo gemakkelijk dood en is sterven een lijdensweg. Juist omdat katten zulke bikkels zijn. Ook zullen veel eigenaren gemerkt hebben dat er ook katten zijn die juist aanhankelijker worden als zij zich niet goed voelen. Weet een kat dat zijn tijd gekomen is? Waarom zou jij als eigenaar er vrede mee hebben om je dier aan zijn lot over te laten in zijn laatste momenten? De meeste huiskatten gedragen zich sociaal naar mensen, ze communiceren met ons en er is sprake van een band tussen mens en dier. Katten worden vaak beschouwd als lid van het gezin, daarom worden ze goed verzorgd en proberen we ze te vrijwaren van pijn en ongemak. Een van de meest vreselijke dingen die je kunt meemaken, is dat je kat erop uittrekt om te sterven en jou in onzekerheid achterlaat. Ook toen katten nog voornamelijk buiten leefden en meer rondzwierven, verdwenen ze soms. Om later levenloos te worden aangetroffen onder de struiken, in het water of in een schuurtje. Maar zou het dier doelbewust daar zijn gaan liggen om zich af te zonderen om te sterven? Daarvoor lijkt (nog) geen bewijs te zijn. Verdrietig en vol vragen Wij weten dat katten pijn, ziekte en ongemak zo lang mogelijk proberen te verbergen. Een kat is een solitaire jager en klein van stuk. Hij kan gemakkelijk ten prooi vallen aan grotere dieren, vooral als hij niet fit is. Daarom zonderen katten die zich niet goed voelen, zichzelf instinctmatig af op een veilige, rustige plek. Het kost een verzwakt dier veel energie om zich steeds te verplaatsen. De kans bestaat dat uitdroging en pijn ervoor zorgen dat zijn zintuigen en oriëntatievermogen hem in de steek laten. Veel kattenbaasjes blijven na de vermissing van hun kat verdrietig en vol vragen achter.

Waarom is de kat verdwenen? Gaf hij er echt de voorkeur aan om zich terug te trekken om te sterven of zou er iets anders gebeurd zijn? Mijn collega Kirsten heeft dit 4,5 jaar geleden meegemaakt en vertelt hierover: Het verhaal van Balthazar Mijn zwarte kater Balthazar was twintig jaar toen hij verdween. Ik had hem op driejarige leeftijd geadopteerd uit een asiel. Volgens de vorige eigenaar was hij niet mensgericht. Balthazar was in de opvang een wat angstige kat. In de 17 jaar dat wij samenleefden, bleek hij juist erg mensgericht en soms zelfs wat té aanhankelijk, naar mij. Balthazar was echt mijn maatje en was altijd in mijn buurt. In de loop der jaren ontwikkelde hij nierproblemen en hij kreeg last van artrose, net als veel andere senior katten. Maar Balthazar at en dronk goed en we gingen één of twee keer per jaar naar de dierenarts voor een check-up. Kortom, er waren, buiten de bekende kwalen, geen aanwijzingen dat er iets mis was. Balthazar liep dagelijks zijn rondje buiten en maakte gebruik van het kattenluik. Op een ochtend regende het en Balthazar was er niet toen ik opstond. Dat was raar, maar ik raakte niet meteen in paniek. Misschien was hij in de vroege ochtend binnengekomen, had wat gegeten en was hij weer op pad gegaan? In de middag vond ik het wel erg vreemd dat hij zich niet gemeld had. Ik ging zoeken en roepen in de omgeving. Helaas leverde mijn zoektocht niets op en toen sloeg de paniek toe. Zat mijn oude baasje ergens verscholen, koud en nat, of opgesloten in een schuurtje? Ik maakte posters die ik in plastic ophing in de buurt. Ook deed ik een oproep in de buurtapp en meldde ik de vermissing bij dierenartsen, asielen, Amivedi en in diverse groepen op social media. Daarmee heb ik goede ervaringen: mensen zochten en leefden mee, en ik kreeg bericht als iemand dacht dat hij Balthazar had gezien. Ik heb gelukkig geen nare berichten ontvangen, maar je zit in een emotionele rollercoaster van paniek, angst, verdriet en ook schuldgevoel. Zeer waarschijnlijk is Balthazar overleden, maar hij is helaas nooit teruggevonden. Terwijl hij wel was gechipt en geregistreerd. Het idee dat hij koud en nat van de regen, mogelijk onderkoeld en gedesoriënteerd, helemaal alleen is gestorven, is schrijnend. Ik was liever bij hem geweest, mogelijk had hij zich dan comfortabeler gevoeld. Nog altijd heb ik een haakje in mijn hoofd, een lijntje met hem, zeker als ik een zwarte kat zie lopen. Ook zeg ik weleens Balthazar tegen Boris, onze zwarte kater die ik in beroerde toestand van straat heb opgenomen tijdens mijn zoektochten naar Balthasar.”

Voorkomen dat je kat vermist raakt:

– Zorg ervoor dat je kat gechipt is en geregistreerd.

– Chipgegevens van huisdieren zijn niet standaard openbaar en worden beschermd door privacywetgeving. Je kunt ervoor kiezen om je contactgegevens openbaar te maken in de databank. Doe je dat niet dan zijn jouw gegevens verborgen en moet de vinder contact opnemen met de databank om ze te achterhalen.

– Probeer thuis een omgeving te creëren waar je kat zich veilig en prettig voelt. Zorg voor lekker warme holletjes en rustige plekjes waar hij zich naar behoefte kan afzonderen. Stoor hem niet in zijn ‘geheime’ plek.

– Een GPS-huisdiertracker kan je helpen om jouw buitenkat te traceren. Er zijn lichte en kleine trackers speciaal voor katten.

Als je kat vermist is:

– Op de website van Amivedi vind je informatie die je kan helpen je dier terug te vinden.

– Meld de vermissing bij Amivedi en voor de zekerheid ook bij dierenartsen en asielen bij jou in de buurt.

– Licht de buurt in, met behulp van social media en/of posters.

– Meld de vermissing op social media en vraag mensen om je bericht te delen.

– Zorg voor duidelijke foto’s van je kat. Beschrijf zijn uiterlijke kenmerken, zijn karakter en eventuele eigenaardigheden.

– Wettelijk heb je maar veertien dagen de tijd om je verloren kat terug te halen uit het asiel. Na deze periode vervalt het ‘eigendom’ aan het asiel en mogen zij een nieuw huis zoeken voor jouw kat. Het is daarom van cruciaal belang om zo snel mogelijk in actie te komen als je kat vermist is.